WAT JE ZEGT BEN JE ZELF! Complexe vraagstukken oplossen met co-creatie

juli 2018 | Artikels

‘We moeten het samen doen.’ Dit was een gevleugelde uitdrukking op vastgoedbeurs PROVADA tijdens de forumdiscussie over het thema Inclusieve Stad*. Forumleden schetsten direct ook de opgave: ‘Hoe doe je dat, partijen samenbrengen?’ Die opgave is ogenschijnlijk net zo complex als het vraagstuk zelf. Hier komen tal van uitdagingen samen. Ontwikkelaars zoeken zekerheid om teleurstellingen te voorkomen. Maar willen ook nieuwe, onderscheidende concepten. Het is overleven én vernieuwen. Vasthouden én loslaten. Het besef dringt door dat een aanpak ‘oude stijl’ niet meer werkt. En nieuwe stijlen nog niet altijd zijn uitgevonden. Hoe geef je invulling aan samendoen? Welke stappen moet je nemen? En hoe manage je ‘oud’ en ‘nieuw’ gelijktijdig?

* Inclusieve Stad is een stedelijke gemeenschap waarin iedereen naar vermogen meedoet.

 

‘We hebben een gezamenlijk verhaal nodig dat verbindt’

Afgelopen week zat ik met Marianne om de tafel. Als manager van een woningcorporatie werkt zij aan lokale samenwerking rondom de huisvesting en ondersteuning van kwetsbare groepen. Ze schetst haar ervaringen: ‘Het ontbreekt aan een gezamenlijke visie. Door de aanbesteding van gemeenten heb ik met meer dan 50 zorgpartijen te maken.  Ik weet niet wie ik waarvoor moet hebben. Of waar ik de juiste kennis en informatie vind. Het is allemaal zo versnipperd.’ Ik vraag Marianne of anderen ook zien dat dit een complex vraagstuk is waarvoor je elkaar nodig hebt. ‘Jazeker!’ zegt ze. ‘Maar ieder zit met z’n eigen verhaal. Hoe breng ik dat nu samen?’ Ze verzucht: ‘Misschien moeten we eerst maar onze eigen agenda hierin bepalen.’ ‘Maar daar ken je het resultaat toch al van?’, stel ik. En terwijl ze naar mijn tekening staart, zie ik haar denken: ‘Je hebt gelijk. Eigenlijk is hier een andere aanpak nodig.’

Maatschappelijke vraagstukken zijn te complex om zelf op te lossen

Diezelfde week sprak ik ook Theo, directeur bij een grote projectontwikkelaar. Hij vertelt waar zijn organisatie tegenaan loopt: ‘We proberen concreet handen en voeten te geven aan Inclusieve Stad. Maar het is complex en dynamisch. We signaleren ook dat we de uitdagingen van morgen niet alleen kunnen oplossen, we hebben partners nodig. Maar hoe richt ik nu zo’n samenwerking in? En hoe zorg ik dat we blijven focussen?’ ‘Waar zit precies je zorg’, vraag ik. ‘Niet iedereen heeft voldoende commitment of positieve inbreng’, antwoordt Theo. Waarop ik voorstel dat dit wellicht het moment is om het over een andere boeg te gooien.

Herkenbare verhalen van twee verschillende organisaties die graag met anderen willen werken aan wat je ‘duurzame samenleving’ kunt noemen. En die beiden tegen dezelfde uitdagingen aanlopen.

We weten inmiddels hoe het niet moet

Één van de redenen dat we in Nederland zoveel ‘blauwe plekken’ hebben, is dat er dikwijls ‘verzonnen’ concepten aan ten grondslag liggen. Een fysieke vertaling van een idee dat gebaseerd is op een veronderstelde behoefte. Een voorbeeld: Het uitgangspunt van multifunctionele centra was dat samenvoegen van functies en organisaties een efficiënter en effectiever gebruik geeft van m2 en voorzieningen. In de praktijk zijn deze centra architectonische hoogstandjes zonder samenhang in beleid en uitvoering, met een uitgekleed facilitair apparaat en een onduidelijk imago voor (potentiële) bezoekers. Een compromis van belangen in plaats van een optelsom van krachten en talenten. We weten dus uit ervaring hoe je het samenbrengen van partijen níet moet organiseren. Maar hoe kan het dan wél?

Alternatieve aanpak: Dromenlab en Dromenexpeditie

De Plekkenmakers helpen opdrachtgevers die stoeien met een complex vraagstuk om partijen samen te brengen. Dit doen we op twee manieren. Voor Ivo, projectleider energietransitie bij een middelgrote gemeente, organiseerden we een Dromenlab dat zorgde voor draagvlak, reuring, positieve energie en concrete munitie voor een plan van aanpak. Kerime is projectontwikkelaar duurzaam vastgoed. Zij verkoos een proces dat ruimte biedt aan medewerkers, burgers en partners om samen een ontwikkeling door te maken. Dromenexpeditie hielp haar aan een helder fundament en een verhaal waarmee ze scherpe keuzes kan maken in concept- en organisatieontwikkeling op een manier die mensen en organisaties met elkaar verbindt..

Samen de complexiteit te lijf

Ivo en Kerime beseften dat hun vraagstuk complex en deels onbekend is. Dat ze er anderen bij nodig hebben. Wat ze niet wilden was een Echternach processie of een compromis met alleen verliezers. Waar ze wel voor kozen was denken én handelen vanuit een gezamenlijke ambitie. Met een andere aanpak die enthousiasme en energie aanspreekt, voorkomen ze terugval in oud gedrag. En werken ze constructief aan oplossingen die gaan over mensen én hun gezamenlijk verhaal.

Heb jij een complexe opgave waar je anderen bij wilt betrekken? Wil je af van ‘beren op de weg’, net als Marianne en Theo? En ben je nieuwsgierig naar de successen van Ivo en Kerime? De Plekkenmakers helpen je graag de juiste samenwerking organiseren!

Glenn van der Vleuten
Social innovator | Procesmanager | Bruggenbouwer

0 reacties